ตำราประกอบโครงการปลูกต้นไม้เพื่อการอาชีวบำบัดตามหลักสมดุลระบบนิเวศสำหรับบุคคลออทิสติก

งค์ความรู้ส่วนที่ ๑ สำหรับผู้ปกครองและบุคลากรครูผู้สอนบุคคลออทิสติก

ภาคผนวก

 

หลักการการจัดทำ "ใบงาน" และ ตัวอย่าง;

 

หลักการการจัดทำ:

จาก กระบวนการจัดกิจกรรมการอาชีวะบำบัดสำหรับบุคคลออทิสติกในบริบทของวิชาชีพเกษตรกรรมพืชพันธุ์ไม้ต้านภัยโลกร้อนตามหลักสมดุลระบบนิเวศ ๗ ขั้นตอน

๑) กำหนด ระบบประสาทการรับรู้เป้าหมายที่ต้องการบำบัดหรือพัฒนา ของบุคคลออทิสติกคนนั้นๆ หากมีความบกพร่องหลายระบบ ให้เลือกเอาระบบที่เป็นปัญหามากที่สุดมากระตุ้นพัฒนาการก่อน อย่างไรก็ดีกิจกรรมเดียวก็อาจกระตุ้นพัฒนาการของประสาทการรับรู้ได้หลายระบบ

๒) กำหนด กิจกรรมที่จะกระทำต่อระบบประสาทการรับรู้ ที่กำหนดนั้นๆ

๓) กำหนด วัสดุอุปกรณ์ให้สอดคล้องกับขั้นตอนของกิจกรรม ใน ข้อ ๒.

๔) กำหนด ขั้นตอน(แตกงาน-Task analysis) ของกิจกรรม นั้น

๕) กำหนด "ภาษา"/คำศัพท์/คำสั่ง/ฯลฯ ที่จะต้องใช้ในแต่ละขั้นตอนที่กำหนด ของกิจกรรมนั้น

๖) กำหนด เกณฑ์ ในการประเมินนักเรียน-นักศึกษาออทิสติกต่อแต่ละกิจกรรมว่าผ่านหรือไม่ผ่าน ซึ่งในเบื้องต้นให้ใช้เกณฑ์ "ทำได้/ไม่ได้" โดยดูจากพฤติกรรมจริง

๗) กำหนด แผนของ "ช่วงเวลา/เวลา" ลงภาคปฏิบัติจริง/ทำจริง ให้สอดคล้องกับการดำเนินชีวิตประจำวันของบุคคลออทิสติกคนนั้นๆ

 

ทั้ง ๗ ขั้นตอนนี้ นำมาใช้กับ รูปธรรม บุคคลออทิสติก คือ "พี่ต้น" เป็นตัวอย่างให้พิจารณาได้ดังนี้

 

๑. กำหนด ระบบประสาทการรับรู้เป้าหมายที่ต้องการบำบัดหรือพัฒนา ของ "พี่ต้น"

-ระบบประสาทการรับรู้น้ำหนักหรือแรงกดทับที่ข้อต่อต่างๆ โดยเฉพาะที่ข้อนิ้วมือของพี่ต้นมีปัยหามากทำให้เป็นอุปสรรคอย่างมากในการทำกิจกรรมต่างๆ ที่ต้องใช้นิ้วมือ

๒. กำหนด กิจกรรมที่จะกระทำต่อระบบประสาทการรับรู้น้ำหนักหรือแรงกดทับที่ข้อต่อต่างๆ ของ "พี่ต้น"

-"รดน้ำต้นไม้ด้วยสายยาง"

๓. กำหนด วัสดุอุปกรณ์ให้สอดคล้องกับขั้นตอนของกิจกรรม ในข้อ ๒.

-สายยางติดก๊อกน้ำบริเวณโรงเรือนสมดุลระบบนิเวศ หรือ มุมสวนสมดุลระบบนิเวศ

. กำหนด ขั้นตอน(แตกงาน-Task analysis) พร้อมกับ ๕) กำหนด "ภาษา"/คำศัพท์/คำสั่ง/ฯลฯ ที่จะต้องใช้ในแต่ละขั้นตอนที่กำหนด ของ กิจกรรม "รดน้ำต้นไม้ด้วยสายยาง"

-ขั้นตอนและภาษา ของ กิจกรรม "รดน้ำต้นไม้ด้วยสายยาง" ของ "พี่ต้น" กำหนดดังนี้

 

๑. "ทำอย่างนี้"

๒. "เดินไปหาก๊อกน้ำ", "เปิดก๊อกน้ำ", "ไปหยิบปลายสายยางตรงที่น้ำไหลออกมา", "ใช้นิ้วกดตรงปลายสายยางเพื่อบังคับการไหลของน้ำ"

๓. "เดินไปที่ต้นไม้ที่จะรด", "ยืนห่างพอประมาณ", "ใช้นิ้วโป้งหรือนิ้วชี้กดปลายสายยางให้น้ำพุ่งเป็นฝอยๆ เหมือนฝนตก", "พุ่งเป้าน้ำไปที่ต้นไม้ที่จะรด"

๔. "รดจากบนลงมาโคนต้นให้เหมือนฝนตก" "หยุดอยู่ที่เดิมสักครู่แล้วค่อยย้ายที่ไปต้นใหม่ (กระถางใหม่) ไปเรื่อยๆ จนเสร็จ

 

๖.กำหนด เกณฑ์ ในการประเมิน "พี่ต้น" ว่า จะผ่านหรือไม่ผ่านแล้วหรือไม่

-ใช้เกณฑ์ ทำได้โดยไม่มีการกำกับแบบจับมือให้ทำ

๗. กำหนด แผนของ "ช่วงเวลา/เวลา" ลงภาคปฏิบัติจริง/ทำจริง

-ช่วงเย็นที่บ้าน หลังจากกลับจาสถานศึกษาในวันราชการหรือหลังจากทำกิจกรรมอื่นๆ เสร็จแล้วในวันหยุด

 

ตัวอย่าง:

 

ใบงาน

กิจกรรม; "รดน้ำต้นไม้ด้วยสายยาง" (พี่ต้น)

 

พฤติกรรมเป้าหมาย: ทำกิจกรรม "รดน้ำต้นไม้ด้วยสายยาง" โดยใช้คำสั่ง ดังนี้

๑. "ทำอย่างนี้"

๒. "เดินไปหาก๊อกน้ำ", "เปิดก๊อกน้ำ", "ไปหยิบปลายสายยางตรงที่น้ำไหลออกมา", "ใช้นิ้วกดตรงปลายสายยางเพื่อบังคับการไหลของน้ำ"

๓. "เดินไปที่ต้นไม้ที่จะรด", "ยืนห่างพอประมาณ", "ใช้นิ้วโป้งหรือนิ้วชี้กดปลายสายยางให้น้ำพุ่งเป็นฝอยๆ เหมือนฝนตก", "พุ่งเป้าน้ำไปที่ต้นไม้ที่จะรด"

๔. "รดจากบนลงมาโคนต้นให้เหมือนฝนตก" "หยุดอยู่ที่เดิมสักครู่แล้วค่อยย้ายที่ไปต้นใหม่(กระถางใหม่ไปเรื่อยๆ จนเสร็จ"

๕."ส่ายขวาทีซ้ายที-ส่ายสายยางไปมา"

๖."เสร็จแล้วยัง" "เสร็จแล้วไปปิดน้ำ"

 

คำสั่งรวบยอด: "ไปรดน้ำต้นไม้"

 

อุปกรณ์: สายยางติดก๊อกน้ำ

 

ทักษะที่มีมาก่อน:

1.     พร้อมเรียน

2.     หยิบจับสิ่งของเป็น

3.     ผ่านแผนการสอนการใช้คำสั่งง่ายและสั้นมาแล้ว

เกณฑ์: ปฏิบัติได้อย่างถูกต้องด้วยคำสั่งรวบยอดเพียงคำสั่งเดียว

การวัดผล: ทำได้โดยไม่มีการกำกับแบบจับมือให้ทำ [ดูจากพฤติกรรมจริง]

วิธีการ:

1.     ผู้สอนใช้คำสั่ง ๑.-๖. ผู้เรียนทำตามได้

2.     ใช้คำสั่งเดิมแต่ถอนคำสั่งออกเรื่อยๆ จนเหลือแต่คำสั่งรวบยอด

 

เทคนิคการแนะ:

1.     แนะทางกายอย่างเต็มที่ จับให้ทำ

2.     แนะทางกายเป็นบางส่วน จับให้ทำเฉพาะตอนเริ่มต้นแล้วปล่อยให้ผู้เรียนทำต่อเองจนจบ

3.     ถอนการแนะ แสดงท่าให้ดู

4.     ไม่มีการแนะเลย